pedały

Pedały platformowe

Pedały platformowe mają płaską powierzchnię, na której stopa opiera się bez mechanicznego mocowania. Można korzystać z nich w zwykłym obuwiu, dlatego dobrze sprawdzają się w rowerach miejskich, trekkingowych, dziecięcych, BMX, MTB i e-bike.

Najważniejsze cechy pedałów platformowych to:

• szerokość i długość platformy,
• profil wklęsły lub płaski,
• antypoślizgowa powierzchnia,
• formowane wypustki albo wymienne piny,
• elementy odblaskowe,
• uszczelnione łożyska,
• materiał korpusu i osi.

Modele miejskie często mają gumową powierzchnię i odblaski. Pedały MTB wyposażane są natomiast w metalowe piny, które mocno trzymają podeszwę na nierównościach. Najlepiej współpracują z butami o płaskiej, przyczepnej podeszwie. Duża platforma zapewnia lepsze podparcie, ale powinna być dopasowana do wielkości stopy i prześwitu roweru nad podłożem.

Pedały zatrzaskowe SPD

SPD to system zatrzaskowy, w którym metalowy blok przykręcony do podeszwy buta łączy się z mechanizmem pedału. Wpięcie stabilizuje stopę, pomaga zachować jej powtarzalne ułożenie oraz poprawia kontrolę nad rowerem. Wypięcie następuje najczęściej przez obrócenie pięty na zewnątrz.

Pedały SPD są popularne w MTB, gravelu, turystyce i podczas codziennych dojazdów. Mogą mieć mechanizm po obu stronach, dzięki czemu wpinanie jest łatwe niezależnie od ustawienia pedału. Dostępne są również modele z dodatkową klatką zwiększającą powierzchnię podparcia.

W wielu pedałach można regulować napięcie sprężyny, a tym samym siłę potrzebną do wypięcia buta. Początkujący powinni ustawić niewielki opór i przećwiczyć wpinanie oraz wypinanie w bezpiecznym miejscu.

Pedały dwufunkcyjne SPD i platformowe

Pedały dwufunkcyjne mają z jednej strony mechanizm SPD, a z drugiej tradycyjną platformę. Pozwalają korzystać zarówno z butów rowerowych z blokami, jak i ze zwykłego obuwia.

To praktyczny wybór do rowerów:

• trekkingowych,
• miejskich,
• gravelowych,
• turystycznych,
• elektrycznych.

Przed wpięciem lub oparciem zwykłego buta może być jednak konieczne obrócenie pedału na odpowiednią stronę.

Pedały z noskami i paskami

Noski to koszyki montowane z przodu pedałów platformowych. Obejmują przednią część buta i ograniczają przesuwanie się stopy. Mogą być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z paskami.

Takie rozwiązanie spotyka się w rowerach miejskich, turystycznych, torowych i stylizowanych modelach retro. Pozwala korzystać ze zwykłych butów, a jednocześnie zapewnia stabilniejsze położenie stopy niż klasyczna platforma.

Dostępne są:

• pełne noski z paskami,
• krótkie noski bez pasków,
• koszyki wykonane z tworzywa,
• modele metalowe lub kompozytowe,
• paski skórzane i syntetyczne.

Noski muszą być dopasowane do rozmiaru buta. Pasków nie należy zaciskać w sposób utrudniający szybkie wysunięcie stopy. Podczas nauki warto pozostawić je luźniejsze i przećwiczyć zatrzymywanie się z wyprzedzeniem.

Mocowanie butów do pedałów zatrzaskowych

But łączy się z pedałem za pomocą bloku przykręcanego do podeszwy. Blok musi być zgodny zarówno z otworami w bucie, jak i z mechanizmem pedału. Podobny wygląd elementów nie zawsze oznacza ich kompatybilność.

Najczęściej stosowane są dwa standardy mocowania:

• mocowanie na dwie śruby – charakterystyczne dla SPD oraz wielu systemów MTB, gravelowych i turystycznych,
• mocowanie na trzy śruby – używane głównie w systemach szosowych, takich jak SPD-SL czy Look Keo.

Bloki SPD są niewielkie i zwykle zagłębione pomiędzy elementami bieżnika. Dzięki temu buty MTB i turystyczne pozwalają na stosunkowo wygodne chodzenie. Bloki szosowe są większe, wystają poza podeszwę i zapewniają szeroką powierzchnię podparcia, ale utrudniają poruszanie się pieszo.

Buty do pedałów platformowych i SPD

Do platform można używać codziennego obuwia, jednak najlepszą przyczepność zapewniają buty z płaską, gumową podeszwą. W przypadku platform z metalowymi pinami podeszwa powinna być odporna na ich nacisk i uszkodzenia.

Buty SPD mają w podeszwie szynę lub otwory umożliwiające zamocowanie bloku na dwie śruby. W zależności od zastosowania mogą przypominać sportowe buty MTB, obuwie turystyczne albo codzienne sneakersy.

Przed zakupem należy sprawdzić:

• standard otworów w podeszwie,
• zgodność bloku z pedałem,
• możliwość przesuwania bloku,
• sztywność podeszwy,
• wygodę chodzenia,
• miejsce na ewentualny adapter.

Adaptery mogą umożliwić połączenie niektórych standardów, ale zwiększają wysokość stopy nad osią pedału i nie zawsze zapewniają optymalną stabilność.

Ustawienie bloków w butach

Bloki można zazwyczaj przesuwać do przodu, do tyłu i na boki oraz zmieniać ich kąt. Prawidłowe ustawienie wpływa na komfort stóp, kolan i bioder. Punktem wyjścia jest umieszczenie osi pedału w pobliżu najszerszej części stopy.

Należy również uwzględnić:

• naturalny kąt ustawienia stóp,
• odległość buta od ramienia korby,
• brak kontaktu pięty z korbą lub ramą,
• zakres swobodnego ruchu stopy,
• symetrię i komfort pedałowania.

Niektóre bloki zapewniają tak zwany luz roboczy, czyli niewielką możliwość obrotu stopy po wpięciu. Pozwala to zachować bardziej naturalne ustawienie nóg. Ból kolan, drętwienie stóp lub jednostronne napięcie mogą wskazywać na potrzebę korekty bloków.

Wpinanie i bezpieczne wypinanie butów

Przed pierwszą jazdą w pedałach SPD należy przećwiczyć obsługę systemu przy ścianie lub stabilnej barierce. But wpina się przez ustawienie bloku nad mechanizmem i dociśnięcie stopy. Wypięcie następuje przez energiczne skierowanie pięty na zewnątrz.

Warto wyrobić nawyk wypinania jednej stopy jeszcze przed zatrzymaniem. Osoby początkujące mogą wybrać bloki umożliwiające łatwiejsze lub wielokierunkowe wypięcie, pod warunkiem ich zgodności z pedałami.

Gwinty i montaż pedałów

W większości rowerów dla dorosłych stosuje się pedały z gwintem 9/16 cala. W niektórych rowerach dziecięcych oraz starszych korbach jednoczęściowych może występować gwint 1/2 cala.

Pedały mają różne kierunki gwintów:

• prawy pedał ma gwint prawy,
• lewy pedał ma gwint lewy.

Przed montażem należy oczyścić gwinty i pokryć je cienką warstwą smaru. Pedał trzeba rozpocząć wkręcać ręką, aby uniknąć uszkodzenia korby. Oznaczenia „L” i „R” wskazują odpowiednio lewą i prawą stronę.

Jak wybrać odpowiednie pedały?

Dobór pedałów zależy przede wszystkim od przeznaczenia roweru:

• do miasta i rekreacji – platformy z antypoślizgową powierzchnią i odblaskami,
• do MTB – szerokie platformy z pinami lub dwustronne SPD,
• do gravela i turystyki – SPD albo pedały dwufunkcyjne,
• do jazdy szosowej – lekkie systemy zatrzaskowe z blokami na trzy śruby,
• do e-bike – wytrzymałe platformy o dużej powierzchni lub SPD,
• do roweru dziecięcego – lekkie platformy dopasowane do stopy,
• do roweru retro – pedały platformowe z noskami i paskami.

W SklepRowerowy.PL można dobrać pedały platformowe, SPD, modele dwufunkcyjne i pedały z noskami, a także kompatybilne bloki, noski, paski oraz akcesoria montażowe.